Een mooie samenwerking
Deze publicatie werd uitgegeven in het kader van de tentoonstelling Sculpteurs d'avant-garde au 16e siècle. Le Maniérisme dans l'Entre-Sambre-et-Meuse georganiseerd door de afdeling Musea en Cultureel Erfgoed in het Musée des Arts anciens - TreM.a, in Namen, van 8 april tot 9 juli 2023.
De tentoonstelling is het resultaat van een onderzoeksproject en de samenwerking tussen Marie Dewez (conservator van het museum), Michel Lefftz (Universiteit van Namen), Mary Zaffaroni en Elisabeth Van Eyck (KIK), de restaurateurs Fanny Cayron (onafhankelijk) en Corinne Van Hauwermeiren (Conservart).
De belangstelling van Michel Lefftz voor het koorgestoelte van de collegiale Sint-Gertrudiskerk in Nijvel vormde het uitgangspunt van het onderzoek. Het geheel van houten beelden die de koorbanken sieren, gedateerd in 1566, heeft het mogelijk gemaakt de productie te belichten van een grootschalig atelier rond een beeldhouwer die actief was in het derde kwart van de 16de eeuw in het Maasland.
De vorm en de stijl van de figuren op het koorgestoelte zijn maniëristisch: personages met overdreven proporties, uitgerekt, met hoekige heupen, lange halzen en spitse vingers, en met gezichten gekenmerkt door een asymmetrie van de ogen. Meerdere handen hebben bijgedragen aan de realisatie ervan: een meester-beeldhouwer voor de meest uitgewerkte delen en verschillende medewerkers voor de rest. Dat verklaart de verscheidenheid van de gebeeldhouwde groepen en hun sculpturale kwaliteit.
![X156931 Moyen](https://www.kikirpa.be/files/Publicaties/Publications-images/Autres/_660x880_crop_center-center_82_line/x156931-Moyen.jpg 660w, https://www.kikirpa.be/files/Publicaties/Publications-images/Autres/_480x640_crop_center-center_60_line/x156931-Moyen.jpg 480w)
Verwaarloosd in het onderzoek
Het zuiden van het land bleek de grote afwezige van de 16de eeuw te zijn; onderzoek naar kunst in de vallei van Samber en Maas belichtte tot nu toe nooit een door het maniërisme beïnvloede productie. De vele beelden die nog in talrijke Waalse kerken staan, tonen echter aan dat dit historiografische stilzwijgen waarschijnlijk gewoon te wijten is aan nalatigheid. Er was wel degelijk een prominente maniëristische stroming in de 16de-eeuwse zuidelijke houtsculptuur.
Het gebrek aan belangstelling wordt ongetwijfeld ook verklaard door het feit dat er voor dit geografische gebied geen naam van een bekende kunstenaar tot ons is gekomen. Terwijl de methodologie in de kunstgeschiedenis tot voor kort de neiging had om kunstwerken te koppelen aan de naam van een bekende meester, wiens carrière door bronnen wordt gedocumenteerd...
Maar nu is het dus mogelijk om het maniërisme uit de regio Tussen-Samber-en-Maas uitgebreid te gaan ontdekken tijdens de tentoonstelling, waaraan het KIK meewerkte. De fotografische missies van de Cel wetenschappelijke beeldvorming hebben trouwens een belangrijke bijdrage geleverd aan het onderzoek voor deze tentoonstelling. De foto's zijn reeds beschikbaar via BALaT, ons online kennisplatform.
Meer publicaties van het KIK
![SA16](https://www.kikirpa.be/files/Publicaties/Publications-images/Scientia-Artis/_1200x1583_crop_center-center_82_line/SA16.jpg 1200w, https://www.kikirpa.be/files/Publicaties/Publications-images/Scientia-Artis/_2400x3166_crop_center-center_61_line/SA16.jpg 2400w, https://www.kikirpa.be/files/Publicaties/Publications-images/Scientia-Artis/_980x1292_crop_center-center_82_line/SA16.jpg 980w, https://www.kikirpa.be/files/Publicaties/Publications-images/Scientia-Artis/_1960x2585_crop_center-center_61_line/SA16.jpg 1960w, https://www.kikirpa.be/files/Publicaties/Publications-images/Scientia-Artis/_820x1081_crop_center-center_82_line/SA16.jpg 820w, https://www.kikirpa.be/files/Publicaties/Publications-images/Scientia-Artis/_1640x2163_crop_center-center_61_line/SA16.jpg 1640w, https://www.kikirpa.be/files/Publicaties/Publications-images/Scientia-Artis/_660x870_crop_center-center_82_line/SA16.jpg 660w, https://www.kikirpa.be/files/Publicaties/Publications-images/Scientia-Artis/_1320x1741_crop_center-center_61_line/SA16.jpg 1320w, https://www.kikirpa.be/files/Publicaties/Publications-images/Scientia-Artis/_375x494_crop_center-center_60_line/SA16.jpg 375w, https://www.kikirpa.be/files/Publicaties/Publications-images/Scientia-Artis/_750x989_crop_center-center_45_line/SA16.jpg 750w)
![PF CORPUS 6](https://www.kikirpa.be/files/Vlaamse-Primitieven/XV/_660x940_crop_center-center_82_line/PF_CORPUS_6.jpg 660w, https://www.kikirpa.be/files/Vlaamse-Primitieven/XV/_375x534_crop_center-center_60_line/PF_CORPUS_6.jpg 375w, https://www.kikirpa.be/files/Vlaamse-Primitieven/XV/_750x1069_crop_center-center_45_line/PF_CORPUS_6.jpg 750w)